Bilgilerin Derinleştirilmesi ve Bir Örnek: Exchange Server’ın diriltilmesi

Son 5-10 yıldır bilgi işlem konulu yazılarda ve kitaplarda bir sığlaşma var.

Verilen bilgiler fazlasıyla yüzeysel.

Hem makalelerde hem de kitaplarda verilen bilgi neredeyse yalnızca kurulum işlemlerinden ve kurulumdan sonra da menü seçeneklerinin açıklanmasından ibaret.

Ürünlerin arka plan işlemleri, mekanizmaları ele alınmıyor.

Bu da bilgi işlemcilerin gelişmesini engelliyor.

Bilgi işlemciler yalnızca en basit, en bariz hataları çözebiliyor, işlemleri yapabiliyor.

Sorun biraz karışıksa çoğu bilgi işlemcinin katılıp kaldığını görüyorum.

Bu durumun değişmesi gerek.

Bilgi işlemciler konularında alabildiğince derinleşmeli.

Bunun yolu da öncelikle sağlam bilgiler almak sonra da bu bilgilerle bol bol denemeler yapmaktan geçiyor.

Tabii denemeler canlı sistemlerde yapılmamalıJ

Ne yazık ki bu önerinin tersine canlı sistemlerde deneme yapıp kurumlarında sorun yaratanlar oluyor.

Bilgilerin derinleşmesine örnek olarak Exchange Server’ı vermek istiyorum.

Kazandığım paranın önemli kısmı Exchange Server teknik desteği ve eğitiminden geliyor.

Teknik destek işlemlerinin başında da ölü bir Exchange Server sistemini canlandırmak var.

Ölü bir Exchange Server sistemi ancak sağlam bir bilgiyle, derin bir bilgiyle diriltilebilir.

Son zamanlarda yaşadığım bir örnekle durumu açıklayayım:

Teknik desteğe gittiğim yerde iki adet sanal Exchange Server 2010 varmış.

Veritabanları DAG (Database Availibility Group) yapısı ile korunmuş.

Sunucuların diskleriyle veritabanlarının bulunduğu diskler, depolama biriminde (Storage Unit) farklı yerlerde bulunuyor.

Sunucuların disklerinin bulunduğu yer bozulmuş. Sunucular ayağa kaldırılamıyor.

Veritabanlarının bulunduğu yer sağlam.

Yeni bir Exchange Server kurulmuş ve var olan veritabanları bu sunucuya tanıtılmaya çalışılmış.

Haliyle de veritabanları kullanılamamış.

Benden istenen öncelikle tek bir Exchange Server’ın ayağa kaldırılması ve daha sonra da ikinci bir sunucu ile DAG yapısının oluşturulması.

Bu sorunlu yapının ayağa kaldırılması işleminden önce, yukarıda söz ettiğim arka plan bazı bilgilere gerek duyuyoruz.

Bu bilgiler şu şekilde:

1) Exchange Server, Active Directory etki alanının SID’ine duyarlıdır. SID korunmalıdır. Var olan etki alanı kaldırılıp eski adla yeni bir etki alanı yaratılırsa bile eski Exchange Server sistemi çalışmaz.

2) Exchange Server, Active Directory etki alanının adına ve Exchange Server sunucusunun adına bağlıdır. Etki alanının adı ve sunucunun adı değiştirilmemelidir. Ama Exchange Server makinesinin SID’i önemli değildir: Yeni bir sunucu kurulup buna eski sunucunun adı verilirse eski sistemi çalıştırma olanağı vardır.

Sorunlu sistemde etki alanı yapısı bozulmadığı için birinci maddeyle ilgili bir sorun yok.

DAG yapısında veritabanları herhangi bir sunucuda etkinleştirilebildiği için yeni kurulan sunucunun adı da eski sunuculardan herhangi birisi yapılabilirdi.

Ama sistem bu haliyle yine çalışmaz.

Nedeni için Exchange Server kurulumu sırasında bilgilerin nerelere kaydedildiğini bilmemiz lazım:

AD veritabanı \WINDOWS\NTDS klasöründeki NTDS.DIT dosyasında saklanır.

AD veritabanı tek bir dosyada saklanır ama bu dosyanın içinde üç mantıksal bölüm vardır: Schema, configuration ve domain.

Exchange Kurulurken Neler Olur?

1. AD’nin şeması değiştirilir. Şemaya yeni nesne tanımları (class) eklenir. Varolan nesnelere yeni özellikler (attribute=özellikler) eklenir. Bu bilgiler Active Directory veritabanının Schema bölümüne yazılır.

2.AD veritabanının Configuration bölümünde Services kabının altına “Microsoft Exchange” adında bir bölüm eklenir.

Exchange sistemi ile ilgili bilgiler burada tutulur.

Exchange yönetim konsollarında gördüğümüz bilgilerin hemen hepsi, Active Directory veritabanının bu bölümünden gelmektedir.

3. Domain veritabanında Exchange yönetimini yapabilecek kullanıcıları içeren yeni kullanıcı grupları oluşturulur.

4. Exchange Server yüklü makinede Registry’e çeşitli kayıtlar eklenir.

HKLM\Software\Microsoft altına “Exchange” adında bir key eklenir.

HKLM\System\CurrentControlSet\Services altına Exchange’in hizmetleriyle ilgili kayıtlar eklenir.

Bu bilgilerden sonra tekrar vakamıza dönelim.

Çöken sistemde iki sunucu var ve bir de DAG yapısı kurulmuş.

DAG’ın bir adı var ve AD veritabanında Configuration bölümünde veritabanlarının sahibi olarak da bu ad görünüyor.

Buralarda işlem yapmak gerek.

Ama öncelikle yapılması gereken şey AD veritabanının bir yedeğini almak.

Çünkü eğer sistemi ayağa kaldıramazsak, bilgileri geldiğimiz zamana döndürüp bırakabiliriz.

Burası önemli: Ben de dahil olmak üzere herkes her sorunu çözecek diye bir şey yok.

Exchange Server uzmanıyım ama çözemediğim az sayıda olay oldu. Gelecekte de olabilir.

Bu tür durumlarda, aldığımız AD veritabanı yedeği bizim güvencemiz olacaktır.

AD veritabanı DC’lerde bulunur ve DC’lerin System State yedeği içinde yer alır.

Dolayısıyla işe en azından bir DC’de System State yedeği alarak başlamak gerekir.

Yedeği de kendi elinizle, tercihen Windows’un kendi yedekleme programıyla alın.

Ben de öyle yaptım ve System State yedeği alıp bir kenara koydum.

Daha sonra şunları yaptım:

1) ADSIEdit.msc konsolunu kullanarak AD veritabanının Configuration kısmına gidip eski DAG’a ilişkin her türlü bilgiyi sildim.

2) Yine burada Exchange Server veritabanları üzerindeki özniteliklerde (attribute) DAG’a ilişkin bilgileri elimizdeki Exchange Server’ın bilgisiyle değiştirdim.

3) Exchange veritabanlarının bulunduğu klasörde .edb uzantılı dosya dışındaki dosyaları sildim.

4) Exchange veritabanlarının günlük dosyalarının hepsini sildim (ama bunu normal silme yerine başka bir klasöre taşıma şeklinde yaptım, böylece günlük dosyalarını da korumuş oldum).

5) Eseutil komutunu /p anahtarıyla kullanıp Exchange server veritabanlarını onardım.

Bu işlemlerden sonra eski veritabanları kullanıma sokulabildi (mount).

Exchange Server çalışıyordu: Hem içeriden hem de dışarıdan eposta alınıp verilebiliyordu.

Sonuç:

Bu örnekte de görüldüğü gibi, sorun çözmek işimizin en önemli kısımlarından birisi.

Bu da ancak elimizdeki ürüne ilişkin derinlemesine bilgiyle mümkün olabilir.

Bir Yanıt to “Bilgilerin Derinleştirilmesi ve Bir Örnek: Exchange Server’ın diriltilmesi”

  1. Tufan Ulu Says:

    Exchange kitabı geliyoorr

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: