Mesnevi’de Türkler, Zenciler, Yahudiler, Köylüler

Mesnevi bir hoşgörü yapıtı olarak sunulur. Ama Mesnevi’nin içinde, Mevlana gibi olmayan herkes kötü tanımlamalarla anılır; “öteki”ye karşı nefret ifadelerinden geçilmez.

Örneğin, Mesnevi’de Türkler hiç de iyi anılmaz: Türkler kan dökücü, cahil, saf, kindardır. Şu satırlar bu durumu iyi gösterir:

“Kan dökücü o Türk Oğuzları geldi; yağmalamak için ansızın bir köyü bastılar.”

“Savaş Türklerin işidir, kadınların değil.”

“Cahil bir Türk seher vakti uyandı; şarabın mahmurluğuyla çalgıcı istedi.”

“Türk’ün gözü kapanmış, aklı kaçmış, şaşkındı; iddiacı Türk kahkadan sarhoştu.”

Bir olay yarım anlatılıyorsa benzetme olarak Türk yemeğine benzetilir: “Türk kaynatması gibi yarı ham anlattım; tamamını Gazneli Hekim’den dinle.”

Kindar kişileri örneklemek gerekirse de Türk kullanılır: “Ebucehil, Peygamber’den, kindar Oguz Türk’ü gibi bir mucize istedi.”

Türkün sahip oldukları pek zayıf, temelsizdir: “Dünydaki erkek fillerin önünde, o Türkmenin kara çadırı da nedir ki?”

Türk o kadar yetersizdir ki bir Türk’ün Arapça konuşabilmesi mucizelere örnek gösterilir: “Onun “o”luğu gitmiş, peri bizzat o olmuş; Türk ilhamsız Arapça konuşmuş.”

Mevlana’ya göre zencilik de kötü bir şeydir. Doğrusu beyaz olmaktır. Zenciler iyilikleriyle, inançlarıyla beyaza dönebilir. Bir öyküde Peygambere inanamayan bir zenci, onun mucizelerini görüp imana gelince, Peygamber tarafından rengi beyaz yapılır. :“O zenci ve Habeşli, beyaz oldu; gecesi dolunay ve aydın gün gibi oldu. Güzellikte ve nazda bir Yusuf oldu.” Efendisi şaşırınca köle şöyle diyor: “Hakk’ın lütuf eli beni parlak yaptı.”

Zencilerle ilgili aşağıdaki satırlar da açıklayıcıdır:

“Sarhoş bir zencinin eline kılıç vermek, ilmin, insan olmayanın elin egeçmesinden daha iyidir.”

“Aynada çirkin yüzünü görüp, aynaya pisleyen Zenci gibisi: “Ne çirkinsin; tam buna layıksın” der; ayna da der ki: “Çirkinliğim seninkidir. Ey alçak kör!””

“Tutsak kişilere padişah denildi; tersine, o siyah kişinin adının kafur olması gibi.”

“Zenci gibi kara yüzlülükte sevinçlisin.”

Mesnevi’de Yahudiler sürekli yerilir, eleştirilir, aşağılanır:

“Padişah Yahudice kinden öyle şaşı oldu ki! Aman y aRabbi, aman!”

“Bak, o köpek Yahudi ne düşündü?”

“O Yahudi, bir kadını çocuğuyla ateşin önüne getirdi; ateş alevliydi. Çocuğu ondan aldı, ateşe attı.”

“Allah’ın güneşinin ışınlarından ışıksız kalan gönül evi, Yahudi’nin canı gibi dar vekaranlıktır.”

“Muhammed’de bir yıldız ortaya çıktı, kafirin ve Yahudi’nin cevheri yok oldu.”

“O taş gönüllü Yahudi, alay, istihza, kin v ehainlikle kahkaha attı.”

“Yaşlılıkta Yahudilerin dahi hırsı olmasın.”

Köylüler de Mevlana’nın engin nefretinden payını alır. Bir öyküsünde, bir şehirli ile bir köylü anlatılır. Köylü şehre her geldiğinde 2-3 ay boyunca şehirli tarafından ağırlanır. O da altında kalmak istemez ve şehirliyi ailesiyle birlikte köyüne davet eder. Şehirli adam bu davetleri her zaman reddeder ama sonunda ısrarlara dayanamayıp kabul eder. Ailesiyle birlikte uzun bir yolculuktan sonra köye vardığında ise sersefil olurlar; köylü, onları ağırlamak bir yana, tanımamazlıktan gelir.

Mevlana şöyle der köy hakkında: “Köye gitme; köy, adamı ahmak yapar; aklı nursuz ve cansız yapar…Peygamberin sözünü dinle: “Köyde yerleşmek, aklın mezarıdır.””

Reklamlar

2 Yanıt to “Mesnevi’de Türkler, Zenciler, Yahudiler, Köylüler”

  1. akarsusalih Says:

    paylaşımınız çok güzel fakat keşke beyitlerin numaralarını da verseydiniz çok daha yararli olurdu . ellerinize sağlık iyi çalışmalar

  2. kartal Says:

    Yazıya kanıt olabilmesi için, hem mesnevinin yayınevini, hem basıldığı yılı, hem de beyitlerin numaralarını kaynak göstermeliydiniz. Bu şekilde, bunların doğruluğunun bir kanıtı yok, kaynak gösterilmemiş, “bunları sen uydurmuşsun” diyene yanıtınız olması için kaynak ve ilgili mesnevi baskısı, yayınevi verilmelidir mutlaka. Yoksa bunun bilimsel bir yanı olmaz.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: