Sağlık Araştırmaları Nasıl Yapılır?

http://gundem.milliyet.com.tr/kalp-hastalari-statin-ilaclarini-birakmamali/gundem/gundemyazardetay/05.12.2011/1471191/default.htm

Yeni bir ilacın işe yarayıp yaramadığına, zararlı etkileri olup olmadığına, etkinlik risk oranının ne olduğuna kesin karar verebilmek için yapılan büyük çalışmalarda uygulanan bir araştırma yöntemi vardır. Randomizasyon denilen, rastgele sınıflama yönteminde amaç, verilen ilaç dışındaki özellikleri aynı olan 2 grup yaratmaktır.
Böyle oluşturulmuş gruplardan birine yeni bir ilaç verilip diğerine verilmezse bir süre sonra ikisi arasında bazı farklar ortaya çıkar. Başlangıçta her yönüyle aynı olan gruplar arasında oluşan değişikliğin verilen ilaca bağlı olduğu kanıtlanmış olur. Karşılaştırma yapmak için yeni ilacın verilmediği kontrol grubu olmazsa yanılmak çok kolaydır.
Bir benzetme yaparak anlatayım. Çoğumuz, ilk çocuğumuz 2-3 yaşına gelince her gün değişen ve büyüyen yavruya bakıp “Azizim, kendi çocuğum diye söylemiyorum, ama gerçekten çok zeki, neler yapıyor bir bilsen” deriz. Haklıyızdır da. Ama çocuğumuz anaokuluna gidince başkalarının çocuklarının da çok zeki olduğunu görürüz. Yavaş yavaş çocuğumuzun Nobel alacağı fikrinden vazgeçeriz. Çünkü karşılaştırma olanağı bulmuşuzdur.

Tarafgirlik ciddi bir tehlike
Karşılaştırmanın doğru yapılabilmesi için kontrol grubunun olması yeterli değildir. Kasti veya farkında olunmadan yapılan tarafgirlik, karşılaştırmalı araştırmalar için ciddi bir tehlikedir. Çift kör çalışma adlı bu yöntem kullanılarak bu tehlike bertaraf edilir. İki gruba ayrılmış hastalar arasında kimin gerçek ilaç, kimin boş ilaç aldığını ne hasta ne de doktoru bilir. İki taraf da bu açıdan kördür. Araştırmayı yapanlar da, ilaç firmasında çalışanlar da bilmez. Bu bilgi, kurayla rastgele dağıtımı yapan sınırlı sayıda insan tarafından çok gizli tutulur.
İzleme süresinin sonunda şifreler açılır. Çalışma süresince merkezlerden gelip bilgisayarlara yüklenmiş olan verilerin analizleri, başlangıçta saptanmış istatistik yöntemler ve öngörülen amaçlar doğrultusunda yapılır.
Özetle: Karşılaştırmalı çalışmalarda kullanılan araştırma yöntemleri, analizlere hile karıştırılmasını, sonuç değiştirecek müdahalelerde bulunulmasını imkânsız kılar.

Kontrol grubu çok önemli

Bir ilkokuldaki bütün çocuklar rastgele ikiye ayırılsa,
2 grupta kız-erkek sayısının, boy, kilo, yaş dağılımının aynı olduğunu, 2 grubun saç ve göz rengine kadar birbirinin benzeri olduğunu görürüz. Gruplardan birine gerçek ilaç, diğerine dışarıdan bakılınca tıpatıp aynı görünümde olan boş ilaç verilip çocuklar bir süre yakından izlenirse ilacın yaptığı değişiklikler görülüp ölçülebilir.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s


%d blogcu bunu beğendi: